Gaélico: irlandês moderno

Nó Celta

Como vimos anteriormente nas noções básicas, as línguas célticas derivam de dois ramos indo-europeus, conhecidas como: Celta-Q (goidélico), o ramo mais antigo, do qual derivam o Gaélico Irlandês, o Gaélico Escocês, a Língua Manx ou Manquês e o Celtibero; e o Celta-P (galo-britânico), falado pelos gauleses habitantes da Gália, os galeses do País de Gales e os bretões da Bretanha, na França.

Atualmente, o Irlandês Moderno (Gaeilge) emprega o alfabeto latino convencional, embora a reforma ortográfica de 1957 tenha eliminado algumas letras mudas, ainda usado no Gaélico Escocês (Gàidhlig). As letras j (jé), k (ká), q (cú), v (vé), w (wae), x (ex), y (yé) e z (zae) não ocorrem em palavras nativas, somente em algumas palavras inglesas.

Pronúncia das letras do alfabeto convencional:

Aa – B b – C c – D d – E e – F f – G g – H h – I i
[á] – [bé] – [ce] -[dé] – [é] – [eif] – [ge] – [héis] – [í]

Ll – M m – N n – O o – P p – R r – S s – T t – U u
[eil] [eim] [ein] [ó] [pé] [ear] [eas] [té] [ú]

As vogais irlandesas propriamente ditas são cinco: a, e, i, o, u. Costuma-se acrescentar “ea”, que é sempre breve e tem o mesmo som de a. Como no latim, o gaélico irlandês possui: vogais longas ou breves.

As vogais longas geralmente são indicadas na escrita pelo acento agudo. As vogais longas são: á, é, í, ó, ú. Estas vogais são sempre pronunciadas como tais, em qualquer posição na palavra. As vogais breves são: a, ea, e, i, o, u. As vogais breves são pronunciadas somente quando ocorrem em sílaba tônica. Todas as vogais em sílaba átona (as que não são tônicas nem subtônicas) – são pronunciadas como uma vogal neutra.

Em português e em muitas outras línguas, enquanto as vogais são sempre sonoras, as consoantes podem ser ou não produzidas com uma vibração das cordas vocais. O irlandês possui o mesmo traço distintivo entre consoantes surdas e sonoras. Porém, há outro traço não compartilhado com o português, onde o português usa somente um tipo de “p”, o irlandês emprega dois, e o mesmo se aplica às demais consoantes.

As consoantes b, d, f, c (k), l, m, n, p, s, t – têm o mesmo som que em português, contudo é importante observar que, no caso de m-n, nós fechamos os lábios na pronúncia do “m”, mas deixamos abertos na pronúncia do “n”, como em noite. Essa é apenas uma comparação aproximada. No irlandês o fenômeno não se limita apenas às duas consoantes, já que uma mesma consoante pode assumir as duas formas.

Conforme essa regra, uma consoante velar (aproximação ou o contato da língua com o palato mole), é indicada por uma vogal “aberta”: a, o ou u, e uma palatal por uma “fechada”: e ou i. Muitas distinções semânticas também se fazem através desse mecanismo. Como por exemplo, em velar: éan [e:n] “pássaro”, palatal: éin [e:ŋ] “pássaros”.

Em termos fonéticos, as consoantes “fechadas” são palatalizadas: “ie” pronuncia-se com o dorso médio ou anterior da língua tocando ou aproximando-se do palato duro, ao passo que as “abertas” são labiovelarizadas: “ie” produzidas com o estreitamento ou a oclusão do palato mole e o dorso posterior da língua, em combinação com o arredondamento dos lábios.

Resumindo, as consoantes palatalizadas soam como se fossem seguidas da semivogal “y” e as labiovelarizadas como se fossem seguidas da semivogal “w”. Há situações em irlandês em que o falante é obrigado a labiovelarizar ou a palatalizar a consoante final de uma palavra. Para formar o genitivo de alguns nomes tem que palatalizar, outros, teremos que labiovelarizar. Por exemplo:

Pronúncia das principais consoantes:

– b > /b/
bád = barco
beoir = cerveja

– bh > /w/
mo bhád = meu barco
an bheoir = a cerveja

Quando aberto, o dígrafo “bh” é sempre pronunciado como /w/. Porém, antes de l e r soa como /v/.

– c > /k/
cat = gato
ceann = cabeça

– ch > /kh/
mo chat = meu gato
mo cheann = minha cabeça

Quando aberto, o dígrafo “ch” é pronunciado como o gaélico escocês “loch”. Quando fechado, é pronunciado na parte mais frontal da boca como o alemão “Ich”.

– d > /d/
doras = porta

– /dj/
deoch = bebida

Quando aberto, o “d” soa como o português, quando fechado, como o “j” (djei) em inglês.

– dh > /y/
mo dhoras = minha porta
mo dheoch = minha bebida

Quando fechado, o dígrafo (grupo de duas letras que representa um único fonema: lh, nh, ch, rr, ss), “dh” soa exatamente como “y” (uai) em inglês. Quando aberto, é mais gutural.

– f > /f/
fada = longo fear = homem

– fh
an-fhada = muito longo
don fhear = para o homem
O dígrafo “fh” é sempre mudo.

– g > /g/
gairdín = jardim geata = portão

– gh > /g/
sa ghairdín = no jardim

– /y/
mo gheata = meu portão

O dígrafo “gh” – tanto aberto como fechado – se comporta como “dh”.

– h > /h/
hata = chapéu l >

– /l/
lón = almoço
leabhar = livro

– ll > /l´/
balla = muro, parede
billeog = folha, folheto

– m > /m/
máthair = mãe méar = dedo

– mh > /w/
mo mháthair = minha mãe mo mhéar = meu dedo

O dígrafo “mh” – tanto aberto como fechado – se comporta exatamente como “bh”.

– n > /n/
naomh = santo neamh = céu

– nn > /n/
donn = marron binne = doçura

– ng > /ŋ/
rang = classe daingean = fortaleza

– p> /p/
Pádraig = Patrick Peadar = Peter

– ph > /f/
a Phádraig = Ó Patrick (vocativo)
a Pheadar = Ó Peter (vocativo)

– r > /r/
rothar = bicicleta
rince = dança
O “r” fechado – quando ocorre no início da palavra – pronuncia-se com a língua achatada contra o palato. É um som vibratório /rzh/ – não é usado no português.

– s > /s/
salach = sujo
sean = velho
Quando fechado, o s é pronunciado como /h/ aspirado.

– sh > /h/
ró-shalach = muito sujo
ró-shean = muito velho
O dígrafo “sh” também é sempre pronunciado como /h/ aspirado.

– t > /t/ Tomás = Tomás

– /kh/ teach = casa
Quando fechado, o “t” é pronunciado como o dígrafo “ch”. É a contraparte surda do “d”.

– th > /h/
a Thomáis = Ó Tomás (vocativo)
mo theach = minha casa O dígrafo “th” é sempre pronunciado como /h/ aspirado.

Fonte bibliográfica e de estudo:
Baseado no texto original de João Bittencourt de Oliveira: Alguns Aspectos Fonológicos do Irlandês.

Gaeltachta: History of the Irish Language
Colloquial Irish – The Complete Course
BBC Ireland – Colin and Cumberland
Línguas Celtas – Citações Wikipédia
FORVO: Irish Pronunciation
Projeto ABAIR: Pronúncias

Rowena A. Senėwėen ®
Todos os direitos reservados.
(Texto atualizado em 18/09/2020)

Ogham

"Três velas que iluminam a escuridão: Verdade,
Natureza e Conhecimento." Tríade irlandesa.

Nó Celta

Cat

Direitos Autorais

A violação de direitos autorais é crime: Lei Federal n° 9.610, de 19.02.98. Todos os direitos reservados ao site Templo de Avalon e seus respectivos autores. Ao compartilhar um artigo, cite a fonte e o autor. Referências bibliográficas e endereços de sites consultados na pesquisa, clique aqui.

porno porn sex child porn porn sex child porn porn shell shell sex child porn porn starzbet güncel giriş starzbet giriş starzbet starzbet güncel giriş starzbet giriş starzbet starzbet güncel giriş starzbet giriş starzbet sex shell porn vidoes child porn porn casibom güncel giriş casibom giriş casibom starzbet güncel giriş starzbet giriş starzbet starzbet güncel giriş starzbet giriş starzbet starzbet güncel giriş starzbet giriş starzbet starzbet güncel giriş starzbet giriş starzbet starzbet güncel giriş starzbet giriş starzbet starzbet güncel giriş starzbet giriş starzbet starzbet güncel giriş starzbet giriş starzbet starzbet güncel giriş starzbet giriş starzbet starzbet güncel giriş starzbet giriş starzbet pusulabet güncel giriş pusulabet giriş pusulabet pusulabet güncel giriş pusulabet giriş pusulabet shell sex porn movie child porn porn maltepe escort çağır istanbul escort anadolu escort ataşehir escort maltepe escort shell porn movie sex child porn porn pusulabet güncel giriş pusulabet giriş pusulabet mavibet güncel giriş mavibet giriş mavibet sms onay vilcasino güncel giriş vilcasino giriş vilcasino iptv satın al iptv satın al mostbet güncel giriş mostbet giriş mostbet olabahis güncel giriş olabahis giriş olabahis dedebet güncel giriş dedebet giriş dedebet ganobet güncel giriş ganobet giriş ganobet marsbahis güncel giriş marsbahis giriş marsbahis fixbet güncel giriş fixbet giriş fixbet fixbet güncel giriş fixbet giriş fixbet atlasbet güncel giriş atlasbet giriş atlasbet klasbahis güncel giriş klasbahis giriş klasbahis tarafbet güncel giriş tarafbet giriş tarafbet kralbet güncel giriş kralbet giriş kralbet kolaybet güncel giriş kolaybet giriş kolaybet vdcasino güncel giriş vdcasino giriş vdcasino madridbet güncel giriş madridbet giriş madridbet cratosroyalbet güncel giriş cratosroyalbet giriş cratosroyalbet vilcasino güncel giriş vilcasino güncel giriş vilcasino giriş vilcasino portobet güncel giriş portobet giriş portobet galabet güncel giriş galabet giriş galabet betist güncel giriş betist giriş betist betkom güncel giriş betkom giriş betkom casibom güncel giriş casibom giriş casibom jojobet güncel giriş jojobet giriş jojobet casibom güncel giriş casibom giriş casibom bahsegel güncel giriş bahsegel giriş bahsegel bahsegel güncel giriş bahsegel giriş bahsegel bahsegel güncel giriş bahsegel giriş bahsegel